Gmina miejsko-wiejska położona w południowej części powiatu nowosądeckiego. Siedzibą urzędu gminy jest miasto Piwniczna-Zdrój.

Obszar gminy wynosi 126,70 km² (ok. 8,17% powierzchni powiatu), w tym: użytki rolne 30%, użytki leśne 65%. Gminę zamieszkuje 10 522 osób (ok. 5,17% ogółu mieszkańców powiatu), w tym 5 329 kobiet i 5 193 mężczyzn (30.06.2010). Wskaźnik gęstości zaludnienia wynosi 83,05 osób/km², wskaźnik urbanizacji 55,36%.

Gmina obejmuje miasto Piwniczna-Zdrój oraz 7 wsi: Głębokie, Kokuszka, Łomnica-Zdrój, Młodów, Wierchomla Mała, Wierchomla Wielka, Zubrzyk. Podzielona jest na 8 osiedli miasta i sołectwa, które pokrywają się z miejscowościami.

Graniczy od północy z gminami Rytro, Nawojowa i Łabowa, od południowego wschodu z gminą Muszyna, od zachodu z miastem Szczawnica (powiat nowotarski) oraz od południa ze Słowacją.