Gmina wiejska położona w północnej części powiatu nowosądeckiego. Siedzibą urzędu gminy jest wieś Chełmiec.

Obszar gminy wynosi 112,7 km² (ok. 7,27% powierzchni powiatu), w tym: użytki rolne 60%, użytki leśne 28%. Gminę zamieszkuje 25 956 osób (ok. 12,76% ogółu mieszkańców powiatu), w tym 12 940 kobiet i 13 016 mężczyzn (30.06.2010). Wskaźnik gęstości zaludnienia wynosi 230,31 osób/km².

Gmina obejmuje 26 wsi: Biczyce Dolne, Biczyce Górne, Chełmiec, Chomranice, Dąbrowa, Januszowa, Klęczany, Klimkówka, Krasne Potockie, Kunów, Kurów, Librantowa, Mała Wieś, Marcinkowice, Naściszowa, Niskowa, Paszyn, Piątkowa, Rdziostów, Świniarsko, Trzetrzewina, Ubiad, Wielogłowy, Wielopole, Wola Kurowska, Wola Marcinkowska. Podzielona jest na 27 sołectw. Na terenie miejscowości Piątkowa funkcjonują sołectwa Piątkowa i Boguszowa. Pozostałe sołectwa pokrywają się z miejscowościami.

Obszar gminy otacza sąsiadujące od południa miasto Nowy Sącz. Ponadto od południowego zachodu graniczy z gminą Podegrodzie, od zachodu z gminą Limanowa (powiat limanowski), od północy z gminami: Łososina Dolna i Gródek nad Dunajcem, od północnego wschodu z gminą Korzenna, od wschodu na niewielkim odcinku w gminą Grybów, od południowego wschodu z gminą Kamionka Wielka. Teren gminy podzielony jest naturalnie korytem rzeki Dunajec na część wschodnią i zachodnią. W ostatnich latach pojawiły się tendencje podziału gminy wzdłuż biegu rzeki i utworzenia oddzielnej jednostki administracyjnej po prawej stronie Dunajca. Gmina należy do Związku Gmin Jeziora Rożnowskiego.